ކީރިތި ޤުރްއާނުގައި އަތްލާނަމަ ނުވަތަ އުފުލާނަމަ އަދި ކިޔަވާނަމަ ސާފު ތާހިރުވުން.
الحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ العَالَمِينَ، وَالصَّلَاةُ وَالسَّلَامُ عَلَى نَبِيِّنَا مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِهِ وَصَحْبِهِ أَجْمَعِينَ.
ސާފުޠާހިރު ކަމަކީ އިސްލާމްދީން ނުހަނު ބާރުއަޅާކަމެކެވެ. ދިރިއުޅުމުގެ ހުރިހައި ޙާލަތެއްގައިވެސް ސާފު ޠާހިރުވުމަށް އިސްލާމްދީން ބާރުއަޅައެވެ. އަލްއިމާމް މުސްލިމް ރިވާކުރެއްވި ޙަދީޘެއްގައި ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: ((الطُّهُورُ شَطْرُ الإيمانِ)) މާނައީ: [ސާފުޠާހިރުކަމަކީ އީމާންކަމުގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބައެވެ“ . ސާފުޠާހިރު ވާ މީހުންދެކެ ﷲ ލޯބިވެވޮޑިގަންނަވާކަން ބަޔާން ކުރައްވައި ﷲ ތަޢާލާ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ. ﴿ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَيُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ ﴾ سورة البقرة:222 މާނައީ: [ހަމަކަށަވަރުން ގިނަގިނައިން ތައުބާވާމީހުން ދެކެއާއި ސާފުޠާހިރުވާ މީހުންދެކެ، ﷲ ލޯބިވެވޮޑިގަންނަވައެވެ.“
ކީރިތި ޤުރްއާން މުޞްޙަފްގައި ބީހެން ނުވަތަ އުފުލަން ވާނީ ސާފުޠާހިރުވެގެންނެވެ. އެހެނީ ވުޟޫޢު ކޮށްގެންނެވެ. ވުޞޫއު ނުކޮށް ޤުރްއާން ކިޔެވެވުމާއި ޤުރްއާނުގައި އަތްލުން އަދި އުފުލުން ހުއްދަވެގެން ނުވާނެ ކަމަށް ޖުމްހޫރު ޢިލްމުވެރިން ދެކިލައްވައެވެ. އެއީ އިބްނު ހަޒަމްގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވާ އަންނަނިވި ޙަދީޘުން ދަލީލު ނަންގާވާފައެވެ. ( ما رواه مالك عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ أَبِى بَكْرِ بن مُحَمد بن عَمْرو بْنِ حَزْمٍ، أَنَّ فِي الْكِتَابِ الَّذِي كَتَبَهُ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم لِعَمْرو بْنِ حَزْمٍ: أَنْ لاَ يَمَسَّ الْقُرْآنَ إِلاَّ طَاهِرٌ “ ) أخرجه مالك ”الموطأ“534. وأبو داود في) المراسيل (93 ) .ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޔަމަނުގެ އަހުލުންނަށް ލިޔުއްވިއެވެ. “ އެއްވެސް މީހަކު ޠާހިރުވެގެން މެނުވީ ޤުރްއާނުގައި ނުބީހޭށެވެ“.
ވީމާ ޤުރްއާން އުފުލުމާއި ، ބީހުން އަދި ކިޔަވަންފެށުމުގެ ކުރިން އަދަބުވެރިވުމުގެ ގޮތުން ވުޞޫޢުކުރަން ޖެހޭނެއެވެ. ނަމަވެސް ނުބަލައި ހިތުން ކިޔަވާ މީހާއާއި، މޯބައިލް ފޯނެއް ނުވަތަ އެހެނިހެން ޑިވައިސްއެއް ބަލައިން ކިޔަވާ މީހާއަށް ވުޟޫޢުނުކޮށް ކިޔެވުން ހުއްދަވެގެން ވެއެވެ. އެއީ މިފަދަ އާލާތްތަކަށް ކީރިތި ޤުރްއާނުގެ މުޞްޙަފްގެ ޙުކުމް ނުހިނގާތީއެވެ. އޭގައި ޤުރްއާނުގެ އާޔަތްތަކުގެ އިތުރުން އެހެނިހެން ލިޔުންތަކާއި ޑޭޓާތައް ހިމެނޭތީއެވެ. ހަމަ މިފަދައިން ޤުރްއާނުގެ އާޔަތްތަކުގެ އިތުރުން ތަރުޖަމާ އަދި ތަފްސީރު ލިޔެވިފައިވާ ފޮތްތަކަށް ވެސް ޤުރްއާނުގެ މުޞްޙަފްގެ ޙުކުމް ނުހިނގާނެއެވެ. މި ފަދަ ފޮތްތަށް ވުޟޫއުކުރުމަކާއިނުލައި އުފުލުމާއި ކިޔުމާއި ބީހުން ހުއްދަވެގެންވެއެވެ.
ޖުނުބުވެރިޔާ އަށް ޤުރްއާނުގައި ބީހުން އަދި އުފުލުމާއި ބަލައިން އަދި ހިތުން ކިޔެވުންވެސް ހުއްދަވެގެން ނުވެއެވެ. މިއީ 4 މަޛްހަބުގެ ޢިލްމުވެރިންގެ ވެސް ރަޢުޔެވެ. ވީމާ ޖުނުބުވެރިޔާއަށް ޤުރްއާނުގެ އެންމެ އާޔަތެއް ކިޔެވުންވެސް ހުއްދަވެގެން ނުވެއެވެ. ޢަލީ ރަޟިޔަﷲ ޢަންހުގެ ކިބައިން ރިވާވެގެން ވެއެވެ. ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ފާޚާނާއިން ނުކުމެ ވަޑައިގެން ޤުރްއާނުގެ އާޔަތެއް ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. “ ޖުނުބު ވެރިޔާ ފިޔަވައެވެ. ޖުނުބުވެރިޔާ ޤުރްއާނުން އެންމެ އާޔަތެއްވެސް ނުކިޔަވާށެވެ.“
ޙައިޟުވެރިޔާއާއި ނިފާސްވެރިޔާއަށް ޤުރްއާން މުޞްޙަފްގައި އަތްނުލައި ކިޔެވުން ހުއްދަވެގެންވެއެވެ. ޙައިޞުވެރިޔާއާއި ނިފާސްވެރިޔާއަށް ޤުރްއާން މުޞްޙަފްގައި ބީހުން ނުވަތަ އުފުލުން ހުއްދަވެގެން ނުވެއެވެ. ޙައިޟުވެރިޔާއާއި ނިފާސްވެރިޔާ ޤުރްއާން މުޞްޙަފް އުފުލާނަމަ ހުރަހެއް މެދުވެރިކޮށް އުފުލުން ހުއްދަވެގެން ވެއެވެ.
މުޞްހަފްގައި ބީހުމަށް ނުވަތަ އުފުލުމަށް ވުޟޫއު ކުރުމަކީ ވާޖިބެއް ނޫން ކަމަށް ދެކިލައްވަނީ ޡާހިރީމަޒްހަބްގެ ޢިލްމުވެރިންނެވެ. ވީމާ އެބޭކަލުންގެ އަރިހުގައި ޤުރްއާން ކިޔެވުމާއި އުފުލުމާއި ބީހުމަށް ވުޟޫއު ކުރުމަކީ މުސްތަޙައްބު ކަމެކެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ބަލަންވާނީ ޖުމްހޫރު ޢިލްމުވެރިންގެ ރަޢުޔަށެވެ. އެހެނީ އެއީ އެންމެ ރާޖިހު ގޮތެވެ. އަދި ޤުރްއާނަށް އަދަބުވެރިވުމުގެ ގޮތުން އެއީ އެންމެ ރައްކާތެރި މޮޅުގޮތެވެ.
ކީރިތި ޤުރްއާން ކިޔަވަން ފެށުމުގެ ކުރިން ސާފުޠާހިރު ވުމަށް ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމް ލޯބިކުރައްވައެވެ. އެކަލޭގެފާނު ޙަދީކުރައްވާފައިވެއެވެ. «إِنِّي كَرِهْتُ أَنْ أَذْكُرَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِلَّا عَلَى طُهْرٍ أَوْ قَالَ: عَلَى طَهَارَةٍ» [رواه أبو داود في سننه برقم: (17) وصححه الألباني في صحيح أبي داود برقم: (13)]
މާނައީ: “ހަމަކަށަވަރުން ޠަހާރަތުގެ މަތީގައި ހުންނަވައިގެން މެނުވީ ﷲ ހަނދުމަކުރުމަށް ތިމަންކަލޭގެފާނު ނުހުރުންތެރިވެވަޑައިގަތީއެވެ.”
ދަތް އުނގުޅުމަކީ ވެސް ސާފުޠާހިރުވުމުގެ ގޮތުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކުރެވިދާނެ ކަމެކެވެ. ޤުރްއާން ކިޔަވަން ފެށުމުގެ ކުރިން ދަތްސާފުކުރުމަކީ ވާޖިބެއް ނޫނެވެ. އެއީ މުސްތަޙައްބު ކަމެކެވެ. އެއީ އަދަބުވެރިވުމުގެ ގޮތުން ކުރުން އެދެވިގެންވާ ކަމެކެވެ.
